Մասնակիցներ` 6-րդ դասարանի սովորողներ

Ժամանակահատվածը` մայիսի 13 24

Նպատակը` չորս մոդուլների ամփոփում

Ընթացքը`

1.Բլոգում տեղադրել բնագիտության բաժնի հղումը

Բնագիտություն

2.Առանձնացնել երրորդ ուսումնական շրջանի այն նախագծերը, որին մասնակցել ես, ինչ կուզենայիր ավելացնել։

Մարդու օրգան համակարգեր

Գաղափար Տիեզերքի մասին, Արեգակնային համակարգ։ Լուսինը որպես Երկրի արբանյակ

Ձայնի ընկալում: Լսողության հիգիենա

Էլեկտրական հոսանք։ Կայծակ

Ջերմաստիճան

Շփման ուժեր: Շփումը բնության մեջ

Առաձգականության ուժ

Երկրի  ձգողությունը: Ծանրության ուժ և մարմնի կշիռ

Ի՞նչ է ուսումնասիրում ֆիզիկան

Հյուսիսային Ամերիկայի աշխարհագրական դիրքը, ափագիծը

Հարավային Ամերիկայի աշխարհագրական դիրքը, ափագիծը և մակերևույթ

3. Նշիր այն մոդուլները, որոնք անցել ենք այս ուսումնական տարվա ընթացքում։ Որն էր ավելի հետաքրքիր, որն էր ավելի դժվար, որը`հեշտ։ Ինչ թեմաներ կուզենայիր լիներ , որ չկա։

1-ին մոդուլները,

2-րդ մոդուլները,

3-րդ մոդուլները,

4-րդ մոդուլները,

Մարդու օրգան համակարգեր ես ավելին կցանկանայի, շատ հավես էր

4. Գրի՛ր 3 նոր գիտելիք կամ հմտություն, որ ձեռք ես բերել

մարմնի ֆունկցիա, սրտի կառուցվածք և Շփման ուժ

5. Գործնական պարապմունքներից որին ես մասնակցել և ինչ ես սովորել։

տերևներ հավաքելը, ծառ տնկել

6.Նշիր այգեգործական մի քանի գործիքներ և դրանց կիրառելիությունը։

Փոցխ — հողը հարթեցնելու, տերևներ կամ խոտ հավաքելու համար։
Մկրատ (էտիչ) — ծառերի ու թփերի չոր կամ ավելորդ ճյուղերը կտրելու համար։

Սայլակ — հող, պարարտանյութ կամ գործիքներ տեղափոխելու համար։

Այգու ձեռնոցներ — ձեռքերը փշերից, կեղտից և վնասվածքներից պաշտպանելու համար։ Ջրի խողովակ — մեծ տարածքներում բույսերը ջրելու համար։

Կացին — հաստ ճյուղեր կամ փոքր ծառեր կտրելու համար։

7.Թվարկիր այն կանոնները, որոնք պետք է կիրառել գործիքներից օգտվելու ժամանակ։

Գործիքներն օգտագործել միայն իրենց նշանակությանը համապատասխան։

Օգտագործել պաշտպանիչ միջոցներ՝ ձեռնոցներ, անհրաժեշտության դեպքում նաև ակնոց։

Սուր գործիքների հետ աշխատել զգուշությամբ՝ վնասվածքներից խուսափելու համար։

Գործիքները չթողնել անցուղիներում կամ երեխաների հասանելի վայրերում։

Աշխատանքի ընթացքում պահպանել ճիշտ դիրք, որպեսզի չվնասվի մեջքը կամ ձեռքերը։

Գործիքներն օգտագործելուց հետո մաքրել և պահել չոր ու անվտանգ տեղում։

Ջրելու սարքերից օգտվելիս զգուշանալ սայթաքելուց և էլեկտրական սարքերից։

Էլեկտրական կամ վառելիքով աշխատող սարքերն օգտագործել միայն անվտանգության հրահանգներին համապատասխան։

Աշխատանքի ընթացքում չշեղվել և պահպանել ուշադրությունը։

8. Ստացած գիտելիքներդ կկարողանա՞ս օգտագործել քո առօրյայում, կենցաղում, շրջապատում, այգում։ Բեր օրինակներ։

Այո, ստացած գիտելիքները կարելի է օգտագործել առօրյայում, կենցաղում, շրջապատում և այգում։ Օրինակներ

Առօրյայում կարելի է պահպանել մաքրությունը, խնայել ջուրը և էլեկտրաէներգիան, ճիշտ տեսակավորել աղբը։

Կենցաղում օգտակար է խնամել տնային բույսերը, ճիշտ օգտագործել կենցաղային նյութերը և պահպանել հիգիենան։

Շրջապատում կարելի է ծառեր տնկել, չաղտոտել բնությունը, օգնել կենդանիներին և հոգ տանել շրջակա միջավայրի մասին։

Այգում կարելի է ջրել և խնամել բույսերը, պարարտացնել հողը, պայքարել վնասատուների դեմ բնական միջոցներով և աճեցնել օգտակար բույսեր։

Այս գիտելիքները օգնում են ապրել ավելի առողջ, խելացի և բնությանը օգտակար ձևով։

9.Ինչպե՞ս է այս առարկան օգնում հասկանալ բնությունը, առողջությունը կամ շրջակա աշխարհը։

Այս առարկան օգնում է ավելի լավ հասկանալ բնությունը, առողջությունը և շրջակա աշխարհը։ Այն սովորեցնում է, թե ինչպես են ապրում բույսերն ու կենդանիները, ինչպես պետք է պահպանել առողջությունը և խնամել շրջակա միջավայրը։ Մենք հասկանում ենք բնության օրենքները, սովորում ենք օգտակար և վնասակար երևույթների տարբերությունը, ինչպես նաև՝ ինչպես ճիշտ վարվել բնության հետ։ Այս գիտելիքները օգնում են լինել ավելի ուշադիր, պատասխանատու և հոգատար մարդկանց ու բնության նկատմամբ։

10. Քանի ֆլեշմոբի ես մասնակցել

5

1. Հարաբերությունն արտահայտիր սովորական կոտորակի տեսքով, եթե հնարավոր է՝ կրճատիր։
ա) 12 : 48 =0.25
բ) 18 : 24 =0.75
գ) 5 : 35 =0.14
դ) 45 : 15 =3

2. Դասարանում կա 40 աշակերտ, որոնցից 16-ը տղա են, իսկ մնացածը՝ աղջիկ։
Որքա՞ն է աղջիկների թվի հարաբերությունը տղաների թվին։

3. Հաշվիր արտահայտության արժեքը։
700 • (x – x) + 12 =

4.  1 րոպեն 1 ժամի ո՞ր մասն է կազմում։

5.  Հաշվիր համեմատության անհայտ անդամը։
ա) 4/7 = 20/x
բ) 3/8 = y/32

6.  Արդյո՞ք հետևյալ հավասարությունը կազմում է ճիշտ համեմատություն։

3/4=39/52

ա) այո*
բ) ոչ

7.  Նշիր ճիշտ համեմատություն կազմած հավասարությունները
ա) 20 : 5 = 16 : 4
բ) 12 : 3 = 40 : 10
գ) 7 : 2 = 21 : 8
դ) 18 : 6 = 9 : 3
ե) 15 : 4 = 60 : 12

8. Հաշվիր արտահայտության արժեքը

5/8 ÷ 1/8 – 7/8 ×16/14 =

9.  Հետևյալ մեծություններից որո՞նք են ուղիղ համեմատական.
ա) անցած ճանապարհը և ժամանակը, եթե արագությունը հաստատուն է
բ) քառակուսու կողմը և մակերեսը
գ) մարդու քաշը և հասակը

10. Գտիր թիվը, եթե հայտնի է, որ նրա՝
ա) 25%-ը հավասար է 200-ի
բ) 40%-ը հավասար է 120-ի
գ) 150%-ը հավասար է 600-ի
դ) 8%-ը հավասար է 32-ի

11. Թվի ո՞ր մասն է կազմում՝
ա) 15%-ը
բ) 60%-ը
գ) 125%-ը

12. Հաշվիր՝
ա) 800-ի 20%-ը
բ) 1200-ի 5%-ը
գ) 350-ի 50%-ը
դ) 900-ի 75%-ը
 

13. Քանի՞ մետր է 1 կմ-ը, քանի՞ մմ է 1 մ-ը։

14.  Հողակտորի հատակագծի մասշտաբը 1 : 2000 է։ Ինչքա՞ն կլինի իրական հեռավորությունը, եթե հատակագծում այն հավասար է՝
ա) 4 սմ
բ) 12 սմ
գ) 25 սմ

15. Քարտեզի մասշտաբը 1 : 500.000 է։
Տեղանքում երկու գյուղերի միջև հեռավորությունը 35 կմ է։
Որոշիր այդ գյուղերի հեռավորությունը քարտեզի վրա։

1) Ովքեր են հին Եգիպտոսի ամենահայտնի փարավոնները։ Պատմել նրանց երեքի մասին։

Քեոփս

Թութանհամոն

Կլեոպատրա

2) Պատմել Արատտայի մասին։

3) Համեմատել հին հունաստանի և հին հռոմը։

Պետական կառավարում և քաղաքականություն

Աշխարհագրություն և տնտեսություն

Մշակույթ և փիլիսոփայություն

4) Բացատրել թե ինչու են կործանվում պետությունը

Կառավարման համակարգի փլուզում և կոռուպցիա

Տնտեսական ճգնաժամ

Սոցիալական պառակտում

Էլիտաների որակազրկում

Անվտանգության և պաշտպանունակության կորուստ

Ժողովրդագրական և բնապահպանական խնդիրներ

5) Ինչ կարևոր հայտնագործություններ են եղել հին աշխարհում

Գրի ստեղծում

Անիվի հայտնագործում

Գյուղատնտեսություն

Օրացույց

Աստղագիտություն

Չափման միավորներ

Կլեոպատրա

Կլեոպատրան կառավարել է Եգիպտոսը շուրջ 21 տարի։ Սկզբում կառավարել է իր եղբայրների՝ Պտղոմեոս XIII-ի և Պտղոմեոս XIV-ի հետ միասին (ովքեր միաժամանակ հանդիսանում էին նրա ձևական ամուսինները)։ Այնուհետև ամուսնացել է Հուլիոս Կեսարի, ապա նաև՝ Մարկոս Անտոնիոսի հետ։ Հենց դրա շնորհիվ էլ նա դարձել է հայտնի։ Այդ ժամանակվա մասին են պատմում Պլուտարքոսը, Դիոն Կասիոսը և շատ այլ պատմիչներ։ Կեսարից ունեցել է մի զավակ, իսկ Անտոնիոսից՝ 2 տղա և 1 աղջիկ։

Մանկությունը

Կլեոպատրան ծնվել է մեր թվարկությունից առաջ 69 թվականին Եգիպտոսի մայրաքաղաք Ալեքսանդրիայում։ Նրա հայրը՝ Պտղոմեոս XII Ավլետեսը, կրթված անձնավորություն էր։ Նա շատ էր սիրում գիտությունը և մշակույթը, ինչով բացատրվում է Կլեոպատրայի դաստիարակված և կրթված լինելը։ Ըստ Պլուտարքոսի՝ Կլեոպատրան տիրապետում էր եգիպտերեն, եբրայերեն, արաբերեն, ասորերեն, եթովպերեն, պարսկերեն և մարերեն լեզուներին, իսկ նրա մայրենի լեզուն հունարենն էր, որովհետև Պտղոմեոսները մակեդոնացիներ էին։ 300 տարվա իշխանության ընթացքում Կլեոպատրան միակ թագուհին էր, ով եգիպտերեն խոսել գիտեր։

Ուղիղ և հակադարձ կախումներ

Ուղիղ կախման դեպքում կազմում ենք հարաբերություն 

a/b=c/x

x=bc/a

Հակադարձ կախման դեպքում կազմում ենք արտադրյալ 

ab=cx

x=ab/c

Առաջադրանքներ

3 կգ խնձորն արժե 1200 դրամ։ Որքա՞ն պետք է վճարել 7 կգ խնձորի համար։

3/7=1200/x

5 մետր կտորից կարելի է կարել 2 զգեստ։ Քանի՞ մետր կտոր կպահանջվի 8 այդպիսի զգեստ կարելու համար։

Հեծանվորդը 2 ժամում անցնում է 24 կմ։ Քանի՞ կիլոմետր կանցնի նա 5 ժամում, եթե շարժվի նույն արագությամբ։

200 գրամ շաքարավազով կարելի է պատրաստել 10 բլիթ։ Որքա՞ն շաքարավազ է անհրաժեշտ 25 բլիթ պատրաստելու համար։

Քարտեզի վրա 2 սմ-ին համապատասխանում է 50 կմ իրական հեռավորություն։ Որքա՞ն է իրական հեռավորությունը երկու քաղաքների միջև, եթե քարտեզի վրա դրանց հեռավորությունը 6 սմ է։

Բանվորը 4 օր աշխատելու համար ստացավ 32,000 դրամ։ Որքա՞ն կստանա նա 10 օր աշխատելու դեպքում։

15 m^2 մակերեսը ներկելու համար ծախսվում է 3 կգ ներկ։ Որքա՞ն ներկ կծախսվի 40 m^2 մակերեսը ներկելու համար։

Տպագրական մեքենան 5 րոպեում տպում է 150 էջ։ Քանի՞ էջ կտպի մեքենան կես ժամում (30 րոպեում)։

---

Հակադարձ համեմատական կախում

9. 4 բանվորը պատը կարող են կառուցել 15 օրում։ Քանի՞ օրում կկառուցեն նույն պատը 6 բանվորը։
10. Մեքենան 80 կմ/ժ արագությամբ քաղաքից քաղաք հասնում է 3 ժամում։ Քանի՞ ժամում կհասնի նա, եթե արագությունը դարձնի 60 կմ/ժ։
11. Ունեցած կերը 20 հավին բավականացնում է 30 օր։ Քանի՞ օր կբավականացնի նույնքան կերը 25 հավին։
12. Որոշակի գումարով կարելի է գնել 12 տետր, որոնցից յուրաքանչյուրն արժե 150 դրամ։ Քանի՞ տետր կարելի է գնել նույն գումարով, եթե մեկ տետրի գինը լինի 200 դրամ։
13. 3 խողովակը ավազանը լցնում են 8 ժամում։ Քանի՞ ժամում կլցնեն ավազանը 4 այդպիսի խողովակները։
14. Հեծանվորդը 12 կմ/ժ արագությամբ ճանապարհն անցավ 40 րոպեում։ Քանի՞ րոպեում նա կանցնի նույն ճանապարհը, եթե ընթանա 15 կմ/ժ արագությամբ։
15. Դասագրքերը դարակների վրա տեղավորելիս, եթե ամեն դարակում դնենք 20 գիրք, կզբաղեցվի 6 դարակ։ Քանի՞ դարակ կզբաղեցվի, եթե ամեն դարակում դնենք 30 գիրք։

Առաջադրանքներ

1. 0.5x + 1.2 = 3.7
2. 1.4x — 2.8 = 4.2
3. 0.2x + 0.8 = 2.0
4. 4.5 — 0.5x = 2.5
5. 1.2x + 3.6 = 7.2
6. 0.8x — 1.6 = 4.8
7. 2.5x + 5.5 = 15.5
8. 3.2x — 6.4 = 0
9. 0.1x + 0.9 = 1.5
10. 5.6 — 1.4x = 2.8

մաս 2

11. 1.5x — 2.4 = 0.5x + 4.6
12. 2.8x + 1.2 = 1.3x + 5.7
13. 0.6x — 0.9 = 0.2x + 1.5
14. 3.5x + 2.1 = 1.5x + 8.1
15. 4.2x — 3.3 = 2.2x + 6.7
16. 0.7x + 1.4 = 1.2x — 0.6
17. 2.5x — 4.5 = 0.5x + 7.5
18. 1.8x + 3.2 = 0.8x + 9.2
19. 5.5x — 11 = 3.3x + 2.2
20. 0.4x + 1.8 = 0.9x — 0.7

մաս 3

21. 0.2(x + 5) = 2.4
22. 0.5(x — 4) = 1.5
23. 1.2(2x + 1) = 4.8
24. 0.4(x — 3) = 0.2x + 1.2
25. 2.5(x + 2) = 1.5x + 9
26. 0.3(4x — 2) = 0.6x + 1.8
27. 1.5(x + 10) = 4.5x — 15
28. 0.8(x — 5) + 1.2 = 2.8
29. 2(0.5x + 1.2) = 3.4
30. 0.1(10x — 5) = 0.5x + 2

մաս 4

31. 1.2x + 0.8x — 2.5 = 4.5
32. 4.5 — (0.5x + 1.5) = 1.5
33. 0.6(x + 2) + 0.4(x — 1) = 5.6
34. 2.2x — (0.2x + 3) = 1.8x + 1
35. 0.5(4x — 8) + 1.5 = 0.5x + 6
36. 10 — 2.5(x — 2) = 5
37. 0.25x + 0.75x + 1.5 = 4.5
38. 1.5x — 0.5(x + 4) = 2.5
39. 3.6x — 1.2(x + 2) = 4.8
40. 0.9(x + 1) — 0.3(2x — 1) = 2.

Բլոկ 1

1. 4x + 7 = 31
2. 3x — 10 = 14
3. 8x + 2 = 50
4. 12 — 2x = 6
5. 5x + 15 = 40
6. 9x — 20 = 7
7. 2x + 18 = 40
8. 15 — 3x = 0
9. 7x + 1 = 50
10. 10x — 45 = 55
11. 6x + 4 = 28
12. 11x — 11 = 99
13. 20 — 4x = 4
14. 3x + 25 = 100
15. 8x — 8 = 56

---

Բլոկ 2

16. 5x — 3 = 2x + 12
17. 7x + 4 = 3x + 24
18. 10x — 8 = 6x + 12
19. 4x + 15 = x + 30
20. 9x — 5 = 5x + 15
21. 2x — 10 = 5x — 25
22. 8x + 2 = 12x — 18
23. 6x — 7 = 2x + 13
24. 3x + 20 = x + 40
25. 11x — 4 = 7x + 20
26. -2x + 10 = 2x — 10
27. 5x — 12 = -x + 18
28. 4x + 6 = -2x + 24
29. 15 — x = 2x — 6
30. 8x — 30 = 2x + 12

---

Բլոկ 3

31. 2(x + 5) = 24
32. 3(x — 4) = 18
33. 4(2x + 1) = 36
34. 5(x — 3) = 2x + 6
35. 2(3x — 5) = 4x + 10
36. 3(2x + 2) = 2(x + 15)
37. 4(x — 2) = 2(x + 6)
38. 10(x + 1) = 5(x + 7)
39. 6(x — 1) = 4(x + 2)
40. 2(x + 8) — 4 = 20
41. 5(x + 2) + 3x = 42
42. 7(x — 1) = 5(x + 3)
43. 3(4x — 2) = 6x + 12
44. 20 — (x + 5) = 10
45. 4x + (x — 2) = 23

---

Բլոկ 4

46. 12 + 2(x + 3) = 28
47. 3x — (x — 4) = 16
48. 5(2x — 4) = 8x + 4
49. 2(x + 10) = 4(x + 2)
50. 15 — 2(x — 3) = 11
51. 3x + 4 + 2x = 24
52. 10x — 5 — 3x = 30
53. 2(x + 3) + 3(x + 1) = 24
54. 5(x — 2) — 2(x — 1) = 10
55. 8x — (3x + 5) = 20
56. 4(2x + 3) — 10 = 26
57. 100 — 5(x + 2) = 60
58. 2x + 3x + 4x = 81
59. 18 — 2x = x + 3
60. 7x — 14 = 2(x + 3) + 5

Կարդա՛ առակը և մեկնաբանի՛ր։

Ի՞նչ են խորհրդանշում առակի կերպարները՝ անպտուղ թզենին, տերը և այգեպանը։

Ինչո՞ւ այգեպանը չկտրեց թզենին։

Ապա Հիսուսը նրանց այս առակը պատմեց. «Մի մարդ իր խաղողի այգում թզենու մի ծառ էր տնկել: Մի օր իր խաղողի այգին գնաց, որպեսզի թզենուց պտուղ քաղի, բայց թզենու վրա պտուղ չգտավ: Ուստի իր մոտ կանչեց այգեպանին ու ասաց. ”Արդեն երեք տարի է, որ գալիս եմ այս թզենուց պտուղ քաղելու և չեմ գտնում: Կտրի՛ր և դե՛ն նետիր այն, ինչո՞ւ պետք է հողն իզուր տեղը զբաղեցնի”: Բայց այգեպանն ասաց. ”Տե՜ր, այս տարի էլ թող, որ մնա: Ուզում եմ դրա շուրջը մի լավ փորեմ ու գոմաղբ դնեմ: Թերևս հաջորդ տարի պտուղ կտա: Իսկ եթե չտա, այդ ժամանակ կտրել կտաս այն”»:

հեքյաթի հերոսներից ում ես ամենա նմանը։

ոչ միհատի

Սեր

Ուրախություն

վախ

հույս

խաղաղություն

---

5 ուղագրական բառեր

ավտո-աֆտո

վարդ-վարթ

աղբ-ախպ

բարձր-բարցր

աղջիկ-ախչիկ

---

Անձնանիշ և իրանիշ գոյականներ

Անձնանիշ են միայն անձ ցույց տվող գոյականները, oրինակ՝ մարդ, աղջիկ, այդ թվում՝

• անձնանուններ, oրինակ՝  Հովհաննես Թումանյան
• մասնագիտություն, զբաղմունք՝ oրինակ՝ դերասան, որսորդ, տնտեսուհի:

Իրանիշ են այն գոյականները, որոնք ցույց են տալիս՝

• իրեր, oրինակ՝  պատ, աթոռ, ծաղիկ
•  կենդանիներ, oրինակ՝ արջ, կրիա,
• երևույթներ (ընդ որում, երևույթ ցույց տվող բառերը ոչ շոշափելի առարկաներն են),  oրինակ՝  սեր, ամպրոպ և այլն:

Կատարիր առաջադրանքները:

1. Առանձնացրեք գոյականները:

Խիզախ, բարի, բարեկամական, շքեղ, գարուն, գարնանային, արևոտ, արև, երկար, ծաղիկ, ջինջ, վազել, բուրավետ, մեծ, ժամացույց, թրթռալ, թիավարել, ջուր, ջրոտ, ուրախ, ջրել, սար, մարդ, գնալ, ծաղկավետ, հրաշալի, երեխա, լողալ,վազվզել, մաքուր, նավաստի, օձ,ճկուն, սողալ, իջնել, ամպ, բացվել, չխկչխկալ, սև, ինքնաթիռ, առվակ, պայծառ, գոռգոռալ,  բարձրանալ, սպիտակ, թիթեռ, պահակ, նավակ, գաղտնի, պահել, ոսկեզօծել, երկաթյա:

2. Առանձնացրեք անձնանիշ գոյականները:

Մարդ, սեղան, պատուհան, կրիա, որսորդ, աթոռ, մայր, դուստր, գիրք, երջանկություն, երազանք, Աշոտ, վարդ:

3.Գրեք գոյականների թիվը, ապա տեսակը՝ իրանիշ են, թե անձնանիշ:

Մահճակալից
Տաբատով
Ոտքերին
Բերանում
Սենյակի
Պատերի
Մորը
Քեռակնոջ
Նամակով
Խոսքերից